СИЁСАТИ КОРКАРД, ҲИФЗ ВА МАХФИЯТИ МАЪЛУМОТИ ШАХСӢ ВА ТИББӢ
Низоми иттилоотӣ-таҳлилии «Феҳристи миллии омосҳои бадсифат»
Санаи охирини навсозӣ: 19 августи соли 2026
1. Муқаррароти умумӣ
Сиёсати мазкур тартиби ҷамъоварӣ, истифода, коркард, нигоҳдорӣ, ҳифз ва пешниҳоди маълумоти шахсӣ ва тиббиро дар доираи Низоми иттилоотӣ-таҳлилии «Феҳристи миллии омосҳои бадсифат» (минбаъд — «Феҳрист») муайян менамояд.
Феҳрист барои бақайдгирӣ, назорат, таҳлил ва ҳамоҳангсозии маълумот оид ба беморони гирифтори омосҳои бадсифат, инчунин барои таъмини вазифаҳои тиббӣ, оморӣ ва идоракунии соҳаи тандурустӣ истифода мешавад.
Феҳрист аз ҷониби МД «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ»-и Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон нигоҳдорӣ ва идора карда мешавад.
Мақсади асосии сиёсати мазкур таъмини махфият, амният, дурустӣ ва истифодаи мақсадноки маълумоти шахсӣ ва тиббии дар Феҳрист коркардшаванда мебошад.
Коркарди маълумоти шахсӣ дар Феҳрист тибқи талаботи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии дахлдор анҷом дода мешавад.
2. Асосҳои ҳуқуқии коркарди маълумот
Коркард ва ҳифзи маълумоти шахсӣ ва тиббӣ дар Феҳрист дар асоси талаботи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз ҷумла:
- Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
- Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳифзи маълумоти шахсӣ»;
- Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи иттилоотонӣ»;
- Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳифзи иттилоот»;
- Кодекси тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
- дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи тандурустӣ, ҳифзи маълумоти шахсӣ, ҳифзи иттилоот ва омори давлатӣ;
- санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ ва дохилии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ба ташкил, пешбурд ва истифодаи Феҳрист дахл доранд,
анҷом дода мешавад.
Феҳрист ҳамчун захираи иттилоотӣ тибқи тартиби муқарраргардида ба қайди давлатӣ гирифта шудааст.
Маълумоти бақайдгирии Феҳрист:
НИТ «Феҳристи миллии омосҳои бадсифат» 20 апрели соли 2026 таҳти №1762600573 ба Феҳристи давлатии захираҳои иттилоотии Ҷумҳурии Тоҷикистон дохил карда шудааст, ки бо Шаҳодатномаи бақайдгирии давлатии захираи иттилоотии аз ҷониби МД «Маркази миллии патенту иттилоот» додашуда тасдиқ мегардад.
Тибқи Фармони директори МД «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ» аз 16 январи соли 2026 №36-1 «Оид ба воридкунии НИТ «Феҳристи миллии омосҳои бадсифат»», аз 19 январи соли 2026 воридкунӣ, коркард ва нигоҳдории маълумоти дахлдор оид ба беморони гирифтори омосҳои бадсифат дар доираи фаъолияти муассиса тавассути Феҳрист амалӣ карда мешавад.
3. Кадом маълумот коркард мешавад
Вобаста ба мақсад ва вазифаҳои Феҳрист, метавонанд намудҳои зерини маълумот коркард шаванд:
3.1. Маълумоти шахсӣ ва шиносоӣ
- ному насаб;
- санаи таваллуд;
- ҷинс;
- суроғаи истиқомат;
- маълумоти ҳуҷҷати тасдиқкунандаи шахсият, дар ҳолатҳои пешбининамудаи низом;
- рақами бақайдгирӣ ё дигар маълумоти зарурӣ барои муайян намудани шахсияти бемор.
3.2. Маълумоти тамос
- рақами телефон;
- дигар маълумоти тамос, агар барои таъмини мақсадҳои тиббӣ ва ташкили хизматрасонии тиббӣ зарур бошад.
3.3. Маълумоти тиббӣ
- маълумоти марбут ба муроҷиат ва муоина;
- ташхиси асосӣ ва ҳамроҳ;
- маълумоти таснифоти беморӣ;
- марҳилаи беморӣ;
- маълумоти TNM ва дигар нишондиҳандаҳои клиникӣ;
- натиҷаҳои ташхисҳои лабораторӣ, инструменталӣ, морфологӣ ва дигар таҳқиқот;
- маълумот оид ба табобат;
- маълумот оид ба ҷарроҳӣ, кимиёдармонӣ, радиотерапия ва дигар усулҳои табобат;
- маълумот оид ба назорати диспансерӣ;
- маълумот оид ба натиҷаҳои табобат ва ҳолати бемор;
- дигар маълумоти тиббие, ки барои пешбурди Феҳрист ва иҷрои вазифаҳои қонунӣ зарур мебошад.
3.4. Маълумоти марбут ба фаъолияти корбар
Барои таъмини амният ва назорати истифодаи Феҳрист метавонанд маълумоти марбут ба фаъолияти корбар, аз ҷумла маълумот дар бораи воридшавӣ ба система, вақт ва амалиёти анҷомдодашуда, сабт карда шаванд.
Маҷмӯи маълумоти коркардшаванда ба мақсадҳои муайяншуда мувофиқ буда, танҳо маълумоти барои иҷрои вазифаҳои дахлдор зарурӣ истифода мешавад.
4. Мақсадҳои коркарди маълумот
Маълумоти шахсӣ ва тиббӣ дар Феҳрист бо мақсадҳои зерин коркард мешавад:
- бақайдгирӣ ва пешбурди маълумоти беморони гирифтори омосҳои бадсифат;
- таъмини пайгирии ҳолати бемор ва назорати диспансерӣ;
- ҳамоҳангсозии маълумоти тиббӣ байни муассисаҳои тиббии ваколатдор;
- дастгирии қабули қарорҳои тиббӣ ва ташкили раванди табобат;
- таҳлили эпидемиологии бемориҳои онкологӣ;
- таҳияи ҳисоботи оморӣ ва тиббӣ;
- таҳияи ҳисоботи давлатии дахлдор, аз ҷумла ҳисоботҳои омории соҳаи тандурустӣ;
- банақшагирӣ ва арзёбии фаъолияти хизматрасонии онкологӣ;
- мониторинг ва арзёбии нишондиҳандаҳои мубориза бар зидди бемориҳои саратонӣ;
- таъмини фаъолияти илмӣ-таҳлилӣ дар доираи талаботи қонунгузорӣ;
- таъмини назорат ва аудити истифодаи Феҳрист;
- иҷрои дигар вазифаҳои қонунӣ, ки ба фаъолияти Феҳрист дахл доранд.
Маълумоти шахсӣ ва тиббӣ барои мақсадҳои тиҷоратӣ истифода намешавад.
Истифодаи маълумот барои мақсадҳои дигар танҳо дар ҳолатҳое иҷозат дода мешавад, ки чунин истифода аз ҷониби қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷозат дода шуда бошад ё барои он асоси ҳуқуқии дахлдор мавҷуд бошад.
5. Асосҳои коркарди маълумоти шахсӣ
Коркарди маълумоти шахсӣ дар Феҳрист дар асоси асосҳои пешбининамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон анҷом дода мешавад.
Вобаста ба ҳолат, чунин асосҳо метавонанд иҷрои талаботи қонунгузорӣ, иҷрои вазифаҳои давлатӣ ва тиббӣ, таъмини хизматрасонии тиббӣ, пешбурди ҳисоботи оморӣ ва дигар асосҳои қонунии коркарди маълумот бошанд.
Дар ҳолатҳое, ки тибқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон гирифтани розигии субъект барои коркарди маълумоти шахсӣ зарур мебошад, чунин розигӣ тибқи тартиби муқарраргардида гирифта мешавад.
Маълумоти тиббӣ ҳамчун маълумоти дорои хусусияти махфӣ бо риояи талаботи қонунгузорӣ оид ба сирри тиббӣ ва ҳифзи маълумоти шахсӣ коркард карда мешавад.
6. Дастрасӣ ба маълумот
Дастрасӣ ба маълумоти Феҳрист танҳо ба кормандони тиббӣ ва дигар кормандони ваколатдор дар доираи вазифаҳои хизматии онҳо пешниҳод карда мешавад.
Дастрасӣ вобаста ба:
- вазифаи корбар;
- муассисаи тиббӣ;
- шуъба ё сохтори дахлдор;
- сатҳи ваколат;
- мақсади истифодаи маълумот
муайян карда мешавад.
Феҳрист принсипи назорати дастрасӣ дар асоси нақш (RBAC — Role-Based Access Control)-ро истифода мебарад.
Ҳар як корбар танҳо ба он маълумоте дастрасӣ дорад, ки барои иҷрои вазифаҳои хизматии ӯ зарур ва иҷозатдодашуда мебошад.
Ҳангоми муайян намудани сатҳи дастрасӣ принсипи ҳадди ақали зарурии дастрасӣ риоя карда мешавад.
Кормандони ваколатдор ӯҳдадоранд махфияти маълумоти ба онҳо дастрасбударо риоя намуда, онро берун аз доираи ваколатҳои хизматӣ истифода ё паҳн накунанд.
7. Пешниҳод ва интиқоли маълумот
Маълумоти шахсӣ ва тиббӣ метавонад танҳо дар ҳолатҳо ва тартиби пешбининамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ба муассисаҳои тиббӣ, мақомоти давлатӣ ва дигар субъектҳои ваколатдор пешниҳод ё интиқол дода шавад.
Ҳангоми пешниҳоди маълумот ҳаҷми маълумоти интиқолшаванда бояд ба мақсад ва асоси ҳуқуқии пешниҳоди он мувофиқ бошад.
Пешниҳоди маълумот ба шахсони дигар, ки барои гирифтани чунин маълумот ваколати қонунӣ надоранд, иҷозат дода намешавад.
Ҳангоми истифодаи маълумот барои таҳлил ва омор, дар ҳолатҳои имконпазир маълумоти ҷамъбастӣ ё маълумоти аз рӯи он муайян намудани шахсияти бемор ғайриимкон истифода мешавад.
8. Ҳифзи маълумот ва амнияти иттилоотӣ
Барои пешгирии дастрасии ғайриқонунӣ, тағйир додан, гум шудан, нобуд шудан ё паҳн гардидани маълумоти шахсӣ ва тиббӣ дар Феҳрист тадбирҳои ташкиливу техникӣ ва барномавии дахлдор истифода мешаванд.
Аз ҷумла:
- аутентификатсия ва муайян намудани шахсияти корбарон;
- маҳдуд намудани дастрасӣ тибқи нақш ва ваколат;
- ҳифзи маълумоти аутентификатсионӣ;
- назорати фаъолияти корбарон;
- сабти амалиётҳои муҳими система дар журналҳои аудит;
- ҳифзи пойгоҳи додаҳо ва инфрасохтори иттилоотӣ;
- таъмини нусхаҳои эҳтиётии маълумоти зарурӣ;
- чораҳои пешгирӣ ва ошкор намудани дастрасии ғайриқонунӣ;
- чораҳои барқарорсозии фаъолияти система дар ҳолати вайроншавӣ ё садама;
- дигар тадбирҳои зарурии амнияти иттилоотӣ.
Ҳар як амали муҳими корбар, аз ҷумла ворид намудани маълумот, тағйир додан ва дигар амалиётҳои назоратшаванда метавонад дар системаи аудит сабт карда шавад.
Маълумоти журналҳои аудит барои таъмини амният, назорат, таҳқиқи ҳолатҳои вайронкунии тартиби истифода ва баланд бардоштани эътимоднокии Феҳрист истифода мешавад.
9. Муҳлати нигоҳдорӣ ва нобудсозии маълумот
Маълумоти шахсӣ ва тиббӣ дар Феҳрист дар давоми муҳлати барои иҷрои мақсадҳои коркард зарурӣ ва тибқи муҳлатҳои муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон, талаботи ҳуҷҷатҳои меъёрии соҳаи тандурустӣ ва қоидаҳои нигоҳдории ҳуҷҷатҳои тиббӣ нигоҳ дошта мешавад.
Нобудсозӣ, ғайрифаъолсозӣ ё маҳдуд намудани истифодаи маълумот дар ҳолатҳое, ки барои он асоси ҳуқуқӣ мавҷуд аст, тибқи тартиби муқарраргардида анҷом дода мешавад.
Маълумоте, ки барои нигоҳдории минбаъда тибқи талаботи қонунгузорӣ зарур мебошад, то анҷоми муҳлати дахлдор нигоҳ дошта мешавад.
10. Ҳуқуқҳои бемор ва субъекти маълумоти шахсӣ
Бемор ё намояндаи қонунии ӯ дар доираи ҳуқуқҳои пешбининамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон метавонад:
- дар бораи мавҷуд будани маълумоти шахсии марбут ба худ маълумот гирад;
- оид ба тартиби коркарди маълумоти шахсии худ маълумоти дахлдор талаб намояд;
- дар сурати муайян намудани маълумоти нодуруст ё нопурра, ислоҳи онро бо тартиби муқарраргардида дархост намояд;
- дар ҳолатҳои пешбининамудаи қонунгузорӣ оид ба маҳдуд намудан ё қатъ намудани коркарди маълумоти шахсӣ муроҷиат намояд;
- дар ҳолатҳои пешбининамудаи қонунгузорӣ оид ба розигии худ барои коркарди маълумоти шахсӣ масъалагузорӣ намояд;
- оид ба вайрон гардидани ҳуқуқҳои худ ба мақоми дахлдори муассиса ё мақомоти ваколатдори давлатӣ муроҷиат намояд.
Муроҷиатҳо оид ба дастрасӣ, ислоҳ ё дигар масъалаҳои марбут ба маълумоти бемор тибқи тартиби муқарраргардида баррасӣ карда мешаванд.
Ҳангоми муроҷиат метавонад пешниҳоди ҳуҷҷати тасдиқкунандаи шахсият ё ҳуҷҷатҳои тасдиқкунандаи ваколати намояндаи қонунӣ талаб карда шавад.
11. Маълумоти оморӣ, таҳлилӣ ва илмӣ
Маълумоти Феҳрист метавонад барои таҳлил, мониторинг, банақшагирии хизматрасонии онкологӣ, таҳқиқоти илмӣ ва омори давлатӣ истифода шавад, агар чунин истифода дорои асоси ҳуқуқӣ бошад.
Ҳангоми пешниҳоди маълумот барои мақсадҳои оморӣ, таҳлилӣ ё илмӣ, дар ҳолатҳои имконпазир маълумоти ҷамъбастӣ ё шакли маълумоте истифода мешавад, ки аз рӯи он муайян намудани шахсияти бемор ғайриимкон бошад.
Пешниҳод ё интиқоли маълумоти дорои имконияти муайян намудани шахсияти бемор ба мақсадҳои зикршуда танҳо дар ҳолатҳое анҷом дода мешавад, ки чунин амал тибқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷозат дода шудааст.
12. Махфияти маълумоти тиббӣ
Маълумоти марбут ба вазъи саломатӣ, ташхис, натиҷаҳои таҳқиқот, табобат ва дигар маълумоти тиббии бемор махфӣ буда, бояд аз ҷониби кормандони тиббӣ ва дигар шахсони дорои дастрасии қонунӣ ҳифз карда шавад.
Кормандони дорои дастрасӣ ба маълумоти тиббӣ ӯҳдадоранд:
- маълумотро танҳо дар доираи вазифаҳои хизматӣ истифода баранд;
- маълумотро ба шахсони ғайриваколатдор пешниҳод накунанд;
- маълумоти беморонро бе асоси қонунӣ паҳн накунанд;
- талаботи қонунгузорӣ ва санадҳои дохилии муассисаро оид ба сирри тиббӣ ва ҳифзи маълумоти шахсӣ риоя намоянд.
13. Масъулияти корбарон
Ҳар як корбаре, ки ба Феҳрист дастрасӣ дорад, барои истифодаи дурусти ҳисоби корбарӣ ва ҳифзи маълумоти ба ӯ дастрасбуда масъул мебошад.
Корбарон набояд:
- маълумоти ҳисоби корбарии худро ба дигарон пешниҳод намоянд;
- маълумоти беморонро берун аз доираи ваколати худ истифода баранд;
- маълумоти Феҳристро бе асоси ҳуқуқӣ нусхабардорӣ, паҳн ё интиқол диҳанд;
- аз ҳисоби корбарии шахси дигар истифода баранд;
- дигаронро барои истифодаи ҳисоби худ иҷозат диҳанд.
Дар ҳолати гум шудани маълумоти аутентификатсионӣ, гумонбар шудан ба истифодаи ғайриқонунии ҳисоби корбар ё ошкор гардидани ҳолати эҳтимолии вайроншавии амнияти иттилоотӣ, корбар бояд фавран ба шахс ё сохтори масъул хабар диҳад.
14. Тағйир додани сиёсати мазкур
Бо дарназардошти тағйирёбии қонунгузорӣ, сохтор ва вазифаҳои Феҳрист, талаботи амнияти иттилоотӣ ва таҷрибаи истифодаи система, сиёсати мазкур метавонад бозбинӣ ва нав карда шавад.
Версияи амалкунандаи сиёсати мазкур дар сомонаи расмии НИТ «Феҳристи миллии омосҳои бадсифат» дастрас карда мешавад.
Санаи охирини навсозӣ дар аввали ҳуҷҷат нишон дода мешавад.
15. Тамос
Оид ба саволҳо, муроҷиатҳо ва шикоятҳои марбут ба коркард ва ҳифзи маълумоти шахсӣ ва тиббӣ дар доираи Феҳрист, бемор ё намояндаи қонунии ӯ метавонад ба:
МД «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ»
Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон
муроҷиат намояд.
Суроға: шаҳри Душанбе, Ҷумҳурии Тоҷикистон
Телефон: +992 372 36 11 11
Почтаи электронӣ: info@onco.tj
Сомона: onco.tj
Муроҷиатҳо тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон баррасӣ карда мешаванд.